Bideoan esaten du pobreak normalean ez direla oso langileak, nik ez dut horrelakorik pentsatzen, egia da, pobre asko haiek horrela daude ez jartzeagaitik haien partez dana hortik ateratzeko, baina ere egia da, pobreak diren pertsona askok hortik ateratzeko lan asko eta asko egiten dutela, eta ez dutela nahi zegitu diru gutxirekin, janaria eduki barik edo etxe duin bat eduki barik, eta horretarako lan asko eta gogor egiten dute.

Ere kontatzen du daok eduki nahi dugula zapatilla hoberenak eta ez hori bakarrik baizik eta zapatilla hoberenak eduki eta gendea konturatzea zuk, zapatilla horrek dituzula, hori eñgertatzen da gure egunean, adibidez gende asko erosten du iphone markako mugikorra, eta hori ez da iphone marka hoberena delako, baizik eta gazteetan iphone bat edukitzea zure egoa igotzen dizu, baina egietan hori mugikorra edo beste mugikor bat edukitzea ez du ezer aldatzen.

En mayor parte sí que estoy de acuerdo con esta afirmación, porque si no tienes un buen lenguaje es muy difícil llegar a donde tu quieres,por ejemplo si tienes un muy buen lenguaje, es decir si hablas muy bien, de manera culta y usando términos adecuados, es probable que en un trabajo de eligan antes que una persona con mejor curriculum pero que no habla igual de bien.

También aparte de tu propia lengua, tienes que dominar distintas lenguas, el inglés es la lengua más importante, y si la dominas muy bien, al nivel de expresarte igual en inglés que en tu lengua materna, te va a abrir muchísimas puertas, y ya no solo con los trabajos, en cualquier situación puedes necesitar otro idioma y el ingles te sirve para comunicarte con todos, a la hora de viajar que es para lo que muchas personas quieren su dinero, para viajar y poder disfrutar, si no sabes idiomas es incómodo viajar sin entender a los demás, pero si viajas a un sitio y dominas el idioma de ahí vas a disfrutar mucho más de la experiencia.

Un buen dominio de la lengua te da seguridad para poder expresarte bien, si no dominas bien tu lengua cabe la posibilidad de que en algo que tu quieres dar tu opinión o tu punto de vista, que te quedes callado por no saber utilizar las palabras concretas.

Pasa aún peor con las personas que son analfabetas o mudas, en el siglo XXI queda muy poca gente analfabeta, la mayoría son de avanzada edad pero los pocos que quedan jóvenes, se les cierran muchísimas puertas, no pueden ni conseguir trabajo ni unos estudios avanzados, y si no consiguen ni trabajo ni estudios suelen pasarlo mal en el dia a dia, porque no tienen mucho dinero y eso lleva a vivir con lo justo, por eso saber escribir y leer bien es muy importante. Las personas que son mudas es verdad que es muy distinto, es verdad que tienen un idioma propio pero con ese idioma no se pueden expresar igual de bien que utilizando palabras, también es poco habitual encontrarse por la calle gente que conoce el lenguaje de signos, entonces tienen muy difícil socializar con personas que no conocen.

Si creo que es muy-muy importante conocer bien la lengua, pero puedes vivir bien sin tener que conocer a fondo la lengua, la mayoría de españoles conocemos la lengua bien pero tampoco tenemos un conocimiento exagerado de la lengua y vivimos bien, sin muchos obstáculos. 

En conclusión, es importante conocer la lengua bien pero para ser feliz tampoco necesitas conocerla a fondo.

Zer ondorioztatu dezakezue dokumentala ikusita? Zelakoak gara gizakiok? Zeri ematen diogu garrantzia bizitzan? Zerk egiten gaitu gizaki? Zelako garrantzia dauka kulturak gure munduaren ikuspegiarekin? Emakume eta gizona izatearen arteko desberdintasunak, mundua modu desberdinean ikustea egiten digu? Non kokatzen duzue zuen burua? Zer da zuentzak benetan gizaki egiten gaituena?

Human dokumentala ikusi eta gero pentsatzen hutzi nau eta eldu naiz konlusio batera, ez dakigu zer bizi duen pertsona bakoitzak, edo zergaitik egiten dituen gauza bakoitza, pentsatzen duguna zoroen gauza dena, pertsona batzuentzako zentzua du eta pentsatzen duguna normala dena beste pertsona batek pentsa dezake zoroen gauzak direla.

Ikusten da non bi herrialde gerran daude haien artean, bakarrik haiei erakutsi dizkielako beste bandoa txarrak direla eta hil behar dizkiela, ikusten da non bi aitei haien alaba hil ziotela beste bandukoak eta hori eta gero erabakotzen dute gerra ustea, ez dutelako inola egingo bere alaba bueltatzea, orduan bakarrik nahi dute gerra amaitzea, ez hiltzeko pertsona gehiago. Baina ere beste batek beste ikuspuntu bat du, non bere anaia hil zuten eta berak bere hilketa mendekatzeko erabikitzen du beste taldekoak hil, haien gehiago hiltzen baditu, bere anaiaren hilketa gehiago balioko du. Nik egia esanda ez dakit nola arituko nuen, ez dut uste nire arreba gerran badago eta hiltzen badute, ez dut uste joango  nintzela gerrara besteak hiltzeko, baina amorru handia izango nuen, egia da amorrua ez zen amaituko beste taldekoak hiltzen, amorrua amaitzeko barkatu behar da, eta ahastu, ez beste taldekoak hiltzen, ez nire arreba ez beste taldekoak edukiko zuten errua, bakoitza bere herrialdeagaitik gerran dago, haiek ezta gu izango ginateke errudunak, orduan bakea egingo nuke ere, asko kostatuko zitzaidan baina uste dut bakea eginez hobeto sentituko nintzen nirekin eta besteak hiltzen amorru gehiago emango zidan eta ez zuen nire arreba bueltatuko.

Asko gustatu zait mutil bat agertzen denean hile arrosarekin eta kontatzen du bere amona hil zenean ez zekiela nola egongo zen bere amona, 50 urte baino gehiago egon ziren batera eta izango zen lehenengo eguna berarik gabe, orduan bere aitona ikustera joan zen eta bere aitona pozik zegoen, eta kontatu zion esan ziola neska bati bere emastea paradisura aldatu zela, orduan mutila esaten dio beti ikusten duela basua erdi betea, eta aitona esaten du basoa ederra dela. Ikaragarria iruditu zait kontatzen duena, nolaizan ahal da, emastea hil eta gero pozik edo ondo egotea, baina asko gustatu zait aitonaren erreakzioa, bizitzako alde ñolita ikusten beti, berdin da zer gertatzen den, bizitza ederra dela eta topera bizi behar da, gauza txarrei alde ona ateratzen.

Beste momentu ikaragarria da non kontatzen duen mutil oso gazte batek bere amak saldu diola, nola egon dezake horrekako jendea, baina gero ondo pentsatuz igual ez da guztiz amaren errua, ama bat bere umea saltzen badu, oso-oso pobre dala esango nuke, orduan berak nahiago du bere umearentzako bizi hobe bat, baina berarentzako bizi hobe bat nahi baduzu ez duzu saltzen. Orduan ez dakit zer pentsa. Umea saldu duela berak bere umearentzako oneena nahi duelako eta berarekin oso egoera txarrena biziko du edo saldu du berarentzako dirua nahi duelako eta bere adikzioetan edo horrelako gauzetarako nahi duelako dirua.

Beste puntu bat homofobia da, agertzen da aita bat kontatzen duena bere semea kontatzerakoan oso urduri zegoela eta berak lagundu zion kontatzen, ideia bat egiten zelako, eta kontatzen du momentu hori asko sendotu zuela haien harremana, oso polita diruditu zait, eta nik ere horreka jokatuko nuen, berdin da zer den zure semea, garrantzitzuena bera pozik bizitzea da. Beste ikuspuntu batetik kontatzen du mutil bat bera bildur asko pasatu zuela egun batean non gonbidatu zuen mutil bat berarekin afaltzeko eta botila batekin jo ziola bere lagun batek, hilgo zela pentsatu zuen, ikaragarria da ondino gendea horrelako pentsamenduak pentsatzea, nola jo ahal duzu norbait bakarrik mutilak gustoko izateagaitik.

Azkenik, emakume bat kontatzen du, berari lagundu ziola Alemaniar ejerzitoko batek, eta bere familiak kriatu zion bere alaba besala, horain danok esan dezakegu ere hori egingo genuela, eta ume horri alagunduko geniola, baina egia da, gehienok egietan ez genukela ezer egingo, norbait arrapatzen badigu hilko gaituzte eta gehienok bildurtuko ginateke, horregaitik pentsatzen dut mutil hori oso ausarta izan zela, eta bere bizia arriskuan jarri zuela bakarrik beste bandoko neska bat laguntzeko.

Gizakion funtsa, gure bizitza da, baina zer nolako bizitza nahi dugu izan? Edukitzearena edo izatearena?

Munduko pertsona askok esaten dute dirua dela munduko gauzarik garrantzitsuena, eta bakarrik bizi dira dirua asko eta asko sortzeaz zaiatzen, baina nire ustez ez da hori gauzarik garrantzitsuena baizik eta zoriontsu izatea. Azkenean berdin da zenbat diru duzun, zoriontsua ez bazara ez du ezertarako balio milioaik edukitea, berdin da ze motatako kotxea, etxea eta abar gauza izatea. 

Zoriuntsua izateko egia da dirua garrantzitsua dela, baina ez diru asko eta asko, baizik eta zure lehengaiak erostea ahal izatea eta ondo bizitzeko dirua, horrez gain familia ere eta lagunak zoriontsu izaten asko laguntzen dute, hau da, txarto zaudenean, dirua ez dizu lagunduko eta zure laguna edo familia bai, horregaitik garrantzitsuena zoriontsu izatea da eta zoriontsu izateko ondo inguratuta egotea

Giza duintasunean aurrera pausoak eman ditugu?

Zer da?

Giza duintasunak esan nahi du gizabanako batek bere buruarekiko errespetua sentitzen duela eta, aldi berean, errespetatu eta baloratu egiten dela. Horrek esan nahi du gizaki guztiak berdintasunez tratatu behar direla eta oinarrizko eskubideez gozatu ahal izan behar dutela.

Giza duintasun hori eskutik helduta doa giza eskubide unibertsalekin, hau da, gizaki guztiek automatikoki merezi dituzten gutxieneko bizi-baldintzak.

Bakoitza arraza, sexu, erlijio jakin batekoa da. Ideologia, nazionalitate, ezaugarri fisiko jakin batzuk, ala ere: altua ala baxua izanahal zara, ilehoria edo beltzarana, argala, sendoa edo beste hainbat motatakoa, koefiziente intelektual altua izan dezakezu, trebetasun fisiko handiagoa edo txikiagoa, diru asko edo gutxi, edertasunaren idealarekin bat etor edo ez etor desakezu, osasun-arazoren bat izan dezakezu edo beste hainbat desberditasun, baina, funtsean, denok berdinak gara eskubideen aldetik. Berdintasuna merezi dugu.

Duinak garenez, bizitzeko, askatasunerako, hezkuntzarako, kulturarako, lanerako, etxebizitza izateko, familia osatzeko, elikadura osasungarria izateko eta birsortzeko eskubidea merezi dugu. Gure patua, bokazioa eta ideiak aukeratzeko aukera izan behar dugu, besteen duintasunarekiko errespetuaren muga bakarrarekin.

Nire ustez pausu oso handiak eman ditugu giza duintasunean, baina oraindik herrialde batzuk oso atzeratuta daude, eta asko fakta berdintasuna lortzeko mundu guztian.

Horren garrantzitsua da hizkuntza ez sexista erabiltzea? Hizkuntza errealitatearen islada da? Beraz gizarte sexista batean bizi gara?

Nire ustez bai izango zen garrantzitsua ez egotea hizkuntza sexistarik, hizkuntza ez da desberdindu behar gizonak alde batean eta emakumeak bestean, danok gizakiak gara, eta hizkuntzan horrela agertu beharko zen. Baina arazo hori ez da Rae- rengaitik ezta euskaltzaindiarengaitik, haiek bakarrik jartzen dituzte hiztegietan guk kaleetan erabiltzen ditugu hitzak edo esanahiak. Adibidez, lehen “almondiga” esatea oso txarto zetoen eta ondo esaten zen “albondiga” baina guk kaleetan hain beste erabili dugu “almondiga” haiek hitza onartu dutela. Beraz nire ustez hizkuntza sexistarekin berdin berdin gertatzen da, guk kaleetan erabiltzen badugu hitz bat eta sexista bada bere esanahia eta Rae edo euskaltzaindiak hain hiztegietan jartzen badituzte, ez da haien errua, gure baizik.

Bideoan esaten duena ez da guztiz egia, bideoko neska esaten du Rae bere hiztegian ipini duela errazaren esanahi bat dela emakume bat non modu erraz baten lor dezakezu berarekin harreman sexualak mantendu, hori nire ikuspuntutuik bai egongo legoke oso txarto esatea Rae-k baina ez du hori jartzen baizik eta: 

Pertsona bat, arazorik gabe ematen dituela sexu-harremanak. Ez du zer ikusirik, lehen kasuan bai izango zen oso matxista baina bigarren kasua Raek bakarrik jarri du guk kalean erabiltzen dugun hizkuntza mota, bai emakume batentzako baita gizon batentzako.

Gizakiok, gizaki izateko, hori ziurtatzen duen paperak behar ditugu gure gaur eguneko gizartean? Paperak gizaki egiten gaituzte?

Ez, paper batek ez du inor definitzen, paper batek beste batzuk murrizteko. Paper horrek ez du esaten zer zaren edo zer pertsona mota zaren, beraz, paper batek ezin gaitu gizaki bihurtu.

Paper batzuk pentsatzeari ekiten badiozu, baliorik ez badute, zure informazioa duten paperak dira, baina ez dute balio, ez dut uste ondo definituko zaituen ezer ikusiko ez duenik.

Bideoan azaltzen duenez danak gara desberdinak eta hori da gizaki egiten gaituena

Zerk egiten gaitu gizaki? Zerk definitu egiten gaitu?

Nire ustez gizaki egiten gaituena, gure pentsaera mota berezia da, beste animali guztiek ez dute gure moduko pentsaera, eta hori da gizaki egiten gaituena, gizakiak pentsa dezakegu pentsatzen gaudela, edo badakigu pentsatzen pentsatzzen dugula, alderantziz hori da beste gizaki bizidunengan.

Nire ustez definitzen gaituena beste animaliengan da gure pentsaera mota, nire ustez animaliak ere pentsatzen dute, adibidez: txakur bati eskatzen badiozu hanka bat bera badaki zer zauden eskatzen eta hanka ematen dizu, edo janariaren paketea mugitzerakoan bera badaki jateko ordua dela eta pozik jartzen da, instintoa izango zen jateko gogoak duela, nire ustez animaliak instintoagaitik jaten dute haiek ez dute esaten goze nahiz ala ez nahiz goze, baina bai da pentzatzea paketea mugitzen duzunean dakitela jan ordua dela. Orduan nire ustez animaliak bai pentsatzen dute baina definitzen gaituena gizakilez da pentsaera mota, guk pentsaera askoz aurreratua dugu.

Nire ustez pelikula amaitzerakoan Coop, badago esnatuta eta ez ametsetan, eta peonza gelditzen amaituko da, bere umeen aurpegia ez duelako gogoratzen eta askenean aurpegia ikusten zaie, horregaitik ezin da izan amets bat, beste parte batetik egia da umeak arropa oso antzerakoa dutela eta ez dira aldatu, dirudite bere joan zen egunean daudela. Ere beste argumento bat ez dagoela amesten da Ariadne, ametsetako arkitektoa, berarekin hizketan dagoenean eta azaltzen dagoenean nola doaz ametsak esaten dio agertzen zarela bapatean eta ez dakizu nola heldu zara horrarte, eta amaieran, Coop-ek bere umeak ikusi baino lehen ikusten da nola heltzen da aireportura orduan, badakigu nola heldu den horrarte, orregaitik ezin da amets bat izan.

Errealitatea nik definituko nuke, konsziente gauden momentua, eta ez leku bat non batek gauzak aldatu dezake, ametsetan amesten dagoenak egiten duen bezala, errealitatean ez daude horrelakorik, eta gauzak horrelakoak dira eta adibidez etxe bat ezin duzu aldatu edo lekutik mugitu, amesterakoan ez zaude errealitatea bizitzen, zure burmuin barruan zaude eta bakarrik imaginatzen, esnatzerakoan hori guztia ez da gertatu, besteentzako zure ametsak ez dira existitzen, kontraz errealitatean egiten dudana besteei afejtatzen die. Normalean zaila izaten da jakitea amesten zaudela amesterakoan, baina ez zaudenean amesten badakizu errealitatean zaudela, baina gauza batzuk ahhal dezakezu nahastu eta ez dakizu errealitatean gertatu den ala amestu duzun, hori da batzuetan ametsak oso errealak direlako. Ametsetan subkonzientean dagoena ikusten dugu, bai eta ere egia da beste ikuspuntu bat ematen dizula, baina normalean ez da izaten oso erabilgarria, hau da, normalean ametsetan gertatzen dena eta errealitatean gertatzen dena oso urrun daude bata besteatik, adibidez, amestu ahal dut loteria tokatu zaidala eta horain aberatza naizela, gero esnatzerakoan ez da hori gertatzen, orduan ezin da izan beste ikuspuntu bat, ez delako horrelakorik gertatu.

Ez dakigu noiz gauden ametsetan, egia da horain amets baten barruan egon ahal garela eta hiltzerakoan esnatzen garela, edo dana ametsak dira eta horain amets batean gaude eta hiltzerakoan beste amets batean sartzen gara, hori ezindugu jakin, baina nire ustez ez dago horrelakorik, planetako guztiak errealitatea bizitzen hari gara, bakoitza bere ikuspuntutik eta lo geratzerakoan asten da gure burmuina asmatzen eta sortze eta horregaitik asten gara amesten. 

Arraroa da ametsetan dakizulako nor zaren edo zer gertatzen zaizu edo non zagoezen… eta ez dizu inork ezer esan, adibidez: Amets batean egon dezakezu Bartzelonan eta 40 urte dituzu eta oso aberatza zara, hori dana amets batean gertatzen bada zuk dakizu eta ez dizu inork hori esaten, ez dizu inor esan bartzelonan zaudela edo zergaitik zauden hor, bakarrik zuk dakizu Bartzelonan zaudela, eta normaltzat hartzen duzu, ez duzu pentsatzen ea zer egiten dudan Bartzelonan bakarrik pentsatzen duzu ondo zagozela hor, hori dala egon behar zaren lekua ea egietan zure etxean Zornotzan zaude. Nire ustez hori guztia subkonzientearengaitik da, berak egiten du zuk informazio hori edukitzea eta ez harritu.

Pelikula asko pentsatzea egin dit, igual egia dela amets batean nagoela edo horrelako gauzaren batean, baina nire ustez horrelakorik ez da gertatzen, bestela non egongo ginateke egietan amesten, ala nor gara amets hori esnatuta. 

Asko gustatu zait pelikula, pentsatzea egin dit eta gainera interesgarria izan da.

Ametsen bretxa nire ustez bai dago, ez da emakumeak asmatu duen gauza bat, nire ustez egietan dago.

Emakumeak askoz zailago dute postu garrantzitsuenetara eltzea eta gizonak errezago dituzte bakarrik gizon izateagaitik eta emakumeak zailago bakarrik emakume izateagaitik.

Gauza horrek aldatzen ari dira, eta hobekuntza bat da baina askoz gehiago aldatu behar da, emakumeak gizonak bezain erraz heldu aahal beharko ziren nahi duten postuetara.

Beste puntu batean neskak ez daude ondo ikusita lanpostu batzuetan bakarrik neskak izateagaitik, adibidez politikan, kiroletan… baina gutxinaka aldatzen hari dira gauza horrek, adibidez pasadan autezkundeetan Estatu Batuetako presidentea aukeratzerakoan bigarren postuan emakume bat izan zen, beste adibide bat da pasadan astean lehen aldiz arbitratu zuen Champions-eko partidu bat emakume batek. Hori guztia pausuak hauurera dira baina ez gaude ezta gutxigaitik parekatuta.